Symposium Bedrijfsoverdracht

Girl power in de nieuwe generatie ondernemers

Loek Hermans: lespakket scholieren uitbreiden met vak ‘ondernemerschap’

Voormalig onderwijsminister en voorzitter van MKB Nederland Loek Hermans is voor het uitbreiden van het lespakket van scholieren met het vak ‘Ondernemerschap’. Hij deed zijn uitspraak tijdens het symposium over bedrijfsoverdracht van GIBO Groep Accountants en Adviseurs, ter gelegenheid van de presentatie van het boek ‘Als je bedrijf je leven is’ over de persoonlijke ervaringen van ondernemers rondom de overdracht van het bedrijf.

Voor een groeiend aantal goedlopende bedrijven in Nederland dreigt een voortijdig einde, als gevolg van het ontbreken van een koper of opvolger. “Jarenlang is het zelfstandig ondernemerschap een ‘besmet’ begrip geweest. Wie een eigen bedrijf had, kreeg veel commentaar voor de voeten geworpen. Ondernemers waren de veroorzakers van veel sociale misstanden. Daardoor heeft het ondernemerschap nog steeds last van een negatief imago,” aldus Hermans. “Het vak Ondernemerschap zou jonge mensen leren hoe het is om een eigen bedrijf te runnen. Om zelf initiatief te nemen en een inkomen te genereren anders dan in loondienst. In de huidige situatie is het veel veiliger om voor een vaste baan te kiezen, want dan heb je aanvullende arbeidsvoorwaarden als een pensioenregeling en kun je makkelijk een hypotheek afsluiten. Kom daar als beginnend ondernemer maar eens om.”

Positie van partner in ondernemersgezin

Tijdens het symposium ging veel aandacht uit naar de positie van vrouwen in het bedrijfsleven. Aanleiding daarvoor was onderzoek onder cliënten van GIBO Groep, waaruit bleek dat ondernemersgezinnen, waarin de vrouw meebeslist in zakelijke kwesties, een hoger besteedbaar inkomen overhouden. In meer dan de helft van de ondernemersgezinnen beslist de partner mee. Toch is de partner vaak formeel geen mede-eigenaar, waarmee hem of haar tekort wordt gedaan. Aldus het unanieme oordeel van het deskundigenpanel, waarin naast Loek Hermans ook Albert Jan Maat (voorzitter LTO Nederland), VVD-kamerlid Janneke Snijder-Hazelhoff en Dirk Bruins (voorzitter Nederlands Agrarisch Jongerencontact) zijn aangeschoven.

Vrouw als toekomstige ondernemer

Het overgrote deel van de zelfstandig ondernemers in Nederland is man. Invoering van het vak ondernemerschap op school zou meer jonge vrouwen interesseren in een carrière als zelfstandig ondernemer. Daarnaast is er nog de acceptatie van het vrouwelijk ondernemerschap in de maatschappij. Janneke Snijder-Hazelhoff is mede-eigenaar van een melkveebedrijf: “Mijn opvolgster is ook een vrouw. Als ze aan het werk is, krijgt ze geregeld leveranciers over de vloer die vragen naar haar man of vriend, terwijl zij de toekomstige eigenaar is. Het zal nog wel even duren voordat daarin verandering is gekomen. Wat ik wel zie is dat een generatie jonge, zeer ambitieuze vrouwen aanklopt aan de deur. Echte girl power!”

Andere opmerkelijke uitkomsten

Ook werden tijdens het symposium de resultaten van het onderzoek ‘Rol van vrouw bij bedrijfsopvolging gepresenteerd. We hebben ruim 300 klanten een vragenlijst voorgelegd. Het betrof bedrijven waar de vrouw (of partner) een actieve rol heeft in de onderneming. In de agrarische sector is de helft van de vrouwen wel betrokken bij belangrijke beslissingen, maar geen (mede) eigenaar van het bedrijf. Opmerkelijk is dat in het MKB daarentegen 7 van de 10 vrouwen die aangeven betrokken te zijn bij de bedrijfsvoering ook formeel (mede) eigenaar is. Als het gaat om wie het bedrijf overneemt, is overdracht van ouders op kind het meest voorkomend (75% van de agrarische overdrachten en 55% van de overdrachten in het MKB). We leven kennelijk in een land dat zeer geëmancipeerd is; de vrouw, ook al is zij niet juridisch ondernemer, beslist mee en is in opvolgingskwesties vaak dé beslisser.

Kijk hier voor alle resultaten uit het onderzoek ‘Rol van vrouw bij bedrijfsopvolging’.