Ondanks crisis veel zelfvertrouwen agrarische ondernemers
Geen afname regeldruk voor boer
Arnhem, 23 december 2008 - Bijna de helft van de ondernemers in de agrarische sector ver-wacht in 2009 een slechter bedrijfsresultaat dan dit jaar. Maar liefst 95 procent van de agrarische ondernemers heeft geen afname van de administratieve regeldruk ervaren in 2008.
Dat blijkt uit de jaarlijkse ondernemersenquête van GIBO Groep Accoun-tants en Adviseurs. De gevolgen van de kredietcrisis zijn merkbaar in de agrarische sector: iets meer dan een derde (36%) deel van de agrarische ondernemers geeft aan negatieve gevolgen te ondervinden van de crisis. Vorig jaar vreesde vijftien procent van de ondernemers problemen bij het rond krijgen van financiering, voor komend jaar is dat percentage ver-dubbeld. Ook de energiekosten en belemmeringen door allerlei wet- en regelgeving zien agrariërs als een grote bedreiging voor het komende jaar. Stond eind 2007 driekwart van de respondenten voor belangrijke investeringen in 2008, dit jaar verwacht minder dan de helft (47%) sub-stantieel te investeren in 2009.
Algemeen oordeel regeringsbeleid
Driekwart van de respondenten geeft aan dat de overheid adequaat heeft gereageerd op de kredietcrisis. Agrariërs zijn verder redelijk tevreden met het beleid van het kabinet in algemene zin: het krijgt gemiddeld een zes als rapportcijfer, 72 procent geeft Balkenende c.s. een 6 of hoger.
Gevraagd naar welke prioriteiten de regering moet stellen, geeft ruim een derde deel van de agrarische ondernemers aan een verlaging van de administratieve lasten te willen. Een kwart van de ondernemers verlangt duidelijkheid over de toeslagrechten.
Administratieve lastendruk
Eén aspect valt in negatieve zin op bij de beoordeling van het afgelopen jaar: de regeldruk in de vorm van vele quota, regels, normen en voorschriften. Hoewel de overheid al een aantal jaren het verlagen van de regeldruk en administratieve lasten voor ondernemers als paradepaardje heeft, faalt dit beleid volgens de respondenten. Maar liefst 95 procent van de agrarische ondernemers ervaart geen afname van de regeldruk.
Grootste bedreigingen voor de agrarische sector
Als het gaat om de twee aspecten ruimtelijke ordening & milieu (ROM) en gewasbescherming, ondervindt 45 procent van de respondenten belemmeringen qua (nieuwe) wet- en regelgeving. Een nog groter aantal (53%) noemt nieuwe regels in het mestbeleid een grote bedreiging voor het bedrijf.
Eén op de drie agrariërs ziet vernieuwing in het dierenwelzijnbeleid als een grote dreiging voor de bedrijfsvoering. Het aantal ondernemers dat geconfronteerd wordt met een gebrek aan uitbreidingsmogelijkheden is met 33 procent in 2008 fors toegenomen ten opzichte van 22 procent in 2007.
De angst voor concurrentie vanuit het buitenland neemt wat toe. Noemde in 2007 19 procent dit als een dreiging, in 2008 is dit percentage toegenomen tot 34 procent. Bijna de helft (45%) van de respondenten baart de prijs voor brandstof en energierekening zorgen.
Tevredenheid over eigen bedrijf
De agrarische ondernemers zijn erg tevreden over de prestaties van het eigen bedrijf. Negen van de tien ondernemers geeft zichzelf een voldoende (gemiddeld rapportcijfer: 6,9). Ruim een kwart geeft het eigen bedrijf een 8 of hoger. Werkgevers in de agrarische sector zijn zeer te spreken over de kwaliteit van het eigen personeel: 92% van deze ondernemers geeft de werknemers met een ruime zeven een dikke voldoende.
Mogelijkheden tot verbetering
Om zichzelf en de prestaties van het eigen bedrijf verder te verbeteren, wil bijna de helft van de ondernemers (45%) in 2009 werken aan de verbetering van de efficiency op het bedrijf. Eén op de drie ondernemers wil investeren in kennis en innovatie en 37 procent ziet het realiseren van schaalvergroting als prioriteit. Een kwart wil een samenwerkingsverband aangaan.
Eigen bedrijf: je lust en je leven?
Als het gaat om het eigen bedrijf, hebben ondernemers in de agrarische sector veel zelfvertrouwen. Over de kwaliteit van de zaken van alledag is men wat minder tevreden. Eén op de drie ondernemers geeft de balans tussen privé en bedrijf een onvoldoende. Gemiddeld geeft de boer die balans een 6,5 als rapportcijfer. Desalniettemin geven agrariërs moeilijk werk uit handen: één op de vijf is van plan om komend jaar meer werk uit te besteden.