Pacht en toeslagrechten

Nog steeds is niet duidelijk of verpachters aanspraak hebben op toe-slagrechten. Wel is de kans groter geworden dat dat niet zo is. On-langs heeft het Europese Hof van Justitie bepaald dat het Europese recht een pachter niet verplicht om bij het einde van de pacht toe-slagrechten aan de verpachter af te staan of daarvoor een vergoeding te betalen.

Op basis van deze beslissing zal de Nederlandse rechter nog een uit-spraak moeten doen. Eerst het Pachthof te Arnhem en daarna wellicht de Hoge Raad. Het gaat erom of misschien het nationale recht de pachter verplicht om met toeslagrechten hetzelfde te doen als bij melkquotum: instandhouden en bij het einde van de pacht afstaan tegen vergoeding van de helft van de waarde.

Afgaand op de overwegingen van het Europese Hof is de kans vrij groot dat toeslagrechten voor 100% van de pachter zijn. Niet uitgesloten is dat de Nederlandse pachtrechter zal uitgaan van de overeenkomsten tussen toeslagrechten en productiequota en (zoveel mogelijk) dezelfde lijn zal kiezen. Of dat de rechter in bepaalde gevallen de aanspraken van een verpachter erkent, bijvoorbeeld bij bedrijfsbeëindiging van de pachter. Denkbaar is dus dat een pachter die zijn toeslagrechten verkoopt de helft van de opbrengst van het deel dat hij dankzij de pacht verkreeg aan de verpachter moet afstaan.

Het kan nog jaren duren voordat er een definitieve beslissing komt. Intussen is het advies aan pachters ongewijzigd: wees voorzichtig.

Aandachtspunten

• Hou er rekening mee dat de verpachter toch bepaalde aanspraken heeft op de waarde van de toeslagrechten. Onderzoek dus zelf of uw toeslagrechten (deels) te danken zijn aan het gebruik van pachtgrond of een gepachte stal.

• Wilt u toeslagrechten die mogelijk met pacht samenhangen verkopen? Dan loopt u het risico van een procedure wegens wanprestatie. Al is de kans op pachtontbinding klein, wellicht moet u wel een deel van de opbrengst aan de verpachter afstaan.

• Als de pacht eindigt, bent u op zich niet verplicht om toeslagrech-ten aan de verpachter of de volgende pachter af te staan. Maar sta wel open voor overleg. Wanneer u na pachtbeëindiging grond te kort komt voor benutting van toeslagrechten, waarom zou u dan geen toeslagrechten aan de verpachter te koop aanbieden?

• Is overleg met de verpachter mogelijk? Dan kan het voordelig zijn om een definitieve afspraak te maken over de waarde. U heeft dan meteen duidelijkheid. Alternatief is om de onderlinge afrekening uit te stellen totdat de hoogste rechter heeft gesproken, maar dat kan nog jaren duren.