Een kort overzicht
Tot 1 januari 2011 werd het begrip partner in de verschillende belastingwetten verschillend omschreven. Maar sinds 1 januari 2011 geldt voor alle rijksbelastingen hetzelfde basispartnerbegrip. Dat begrip kan wel weer in de verschillende wetten nader worden ingevuld, zoals dat ook is gebeurd in de inkomstenbelasting en de successiewet.
|
Het is de bedoeling dat in de Algemene Wet Inkomensafhankelijke regelingen (AWIR) wordt aangesloten bij het partnerbegrip, zoals dat sinds 1 januari 2011 geldt voor de inkomstenbelasting. In de AWIR vindt u regels die te maken hebben met de verschillende toeslagen.
|
|
De wijzigingen in de AWIR gaan pas later in.
|
Hieronder vindt u een korte weergave van de hoofdregels en een schematisch overzicht.
Inhoudsopgave
Partnerbegrip in verschillende wetten
Basispartnerbegrip
Op grond van de Algemene wet inzake rijksbelastingen (AWR) wordt als partner aangemerkt:
|
a
|
de niet (van tafel en bed) gescheiden echtgenoot of
|
|
b
|
de ongehuwd meerderjarige persoon
|
|
|
-
|
waarmee de ongehuwd meerderjarige belastingplichtige een notarieel samenlevingscontract is aangegaan en
|
|
|
-
|
met wie hij staat ingeschreven op hetzelfde woonadres in de gemeentelijke basisadministratie persoonsgegevens (GBA) of vergelijkbare buitenlandse administratie.
|
Terug naar inhoudsopgave
Partnerbegrip in de inkomstenbelasting (IB)
|
LET OP
|
|
Belangrijke verandering voor de inkomstenbelasting is vooral dat het partnerschap voor ongehuwden, in tegenstelling tot voorheen, niet meer facultatief is. Voldoet u dus aan de voorwaarden, dan bent u fiscaal partner, of u dat wil of niet.
|
Voor de inkomstenbelasting worden nog een aantal aanvullingen en twee beperkingen gegeven. Voor de inkomstenbelasting wordt als partner aangemerkt:
|
a
|
de niet van tafel en bed gescheiden echtgenoot of
|
|
b
|
de ongehuwd meerderjarige persoon
|
|
|
-
|
met wie hij staat ingeschreven op hetzelfde woonadres in de gemeentelijke basisadministratie persoonsgegevens (GBA) of vergelijkbare buitenlandse administratie en
|
|
|
|
-
|
waarmee de ongehuwd meerderjarige belastingplichtige een notarieel samenlevingscontract is aangegaan, of
|
|
|
|
-
|
uit wiens relatie met de belastingplichtige een kind is geboren, of
|
|
|
|
-
|
die een kind van de belastingplichtige heeft erkend of van wie een kind door de belastingplichtige is erkend, of
|
|
|
|
-
|
die voor de toepassing van een pensioenregeling als partner van de belastingplichtige is aangemeld, of
|
|
|
|
-
|
die samen met de belastingplichtige een (fiscale) eigen woning heeft, of
|
|
|
|
-
|
(vanaf 1 januari 2012) in het aan het kalenderjaar voorafgaande kalenderjaar reeds partner was van belastingplichtige.
|
De volgende personen kunnen niet elkaars partner voor de inkomstenbelasting zijn:
- Bloedverwanten in de eerste graad (ouders/kinderen), tenzij beiden bij aanvang van het kalenderjaar de leeftijd van 27 jaar hebben bereikt.
- Niet inwoners die niet opteren voor binnenlandse belastingplicht.
Terug naar inhoudsopgave
Partnerbegrip in de successiewet
Als partner voor de successiewet worden aangemerkt:
|
1.
|
de niet van tafel en bed gescheiden echtgenoten of
|
|
2.
|
de ongehuwd personen, die gedurende twee jaar voorafgaand aan schenking dan wel gedurende 6 maanden voorafgaand aan overlijden die
|
|
|
a.
|
meerderjarig zijn en
|
|
|
b.
|
staan ingeschreven op hetzelfde woonadres in de gemeentelijke basisadministratie persoonsgegevens (GBA) of vergelijkbare buitenlandse administratie en
|
|
|
c.
|
Een notarieel samenlevingscontract hebben met wederzijdse zorgverplichting, tenzij de personen tot het tijdstip van het overlijden of de schenking gedurende een onafgebroken periode van minimaal vijf jaren staan ingeschreven op op hetzelfde woonadres in de GBA of vergelijkbare buitenlandse administratie, en
|
|
|
d.
|
geen bloedverwanten in de rechte lijn zijn (voor de toepassing van de erfbelasting kunnen bloedverwanten in de eerste graad – ouder/kind – wel elkaars partner zijn, mits de ene bloedverwant een mantelzorgcompliment heeft genoten in verband met in het jaar voorafgaande aan het jaar van overlijden van de andere bloedverwant aan die andere bloedverwant verleende zorg) en
|
|
|
e.
|
niet met een ander aan de in de onderdelen a tot en met d genoemde voorwaarden voldoen.
|
Terug naar inhoudsopgave
Enkele aandachtspunten
‘Echtgenoot’ is tevens geregistreerd partner
Voor zowel het basispartnerbegrip als het partnerbegrip in de inkomstenbelasting en de successiewet wordt onder echtgenoot tevens verstaan de geregistreerd partner.
Terug naar inhoudsopgave
Echtscheiding/scheiding van tafel en bed
Zowel voor het basispartnerbegrip als het partnerbegrip in de inkomstenbelasting geldt dat zodra een verzoek tot echtscheiding of scheiding van tafel en bed wordt ingediend, het partnerschap eindigt. Dat is alleen niet het geval wanneer men op hetzelfde woonadres staat ingeschreven.
Voor de successiewet blijft men partner tot de daadwerkelijke scheiding/scheiding van tafel en bed en is niet het verzoek daartoe doorslaggevend.
Terug naar inhoudsopgave
Opname in een verpleeghuis of verzorgingshuis
Is de inschrijving op hetzelfde woonadres niet langer mogelijk als gevolg van opname in een verpleeghuis of verzorgingshuis dan blijven ongehuwden toch als partner aangemerkt,
- zolang na het einde van die inschrijving op hetzelfde woonadres geen van beiden een derde persoon als partner heeft aangemerkt en
- geen van beiden door middel van een schriftelijke kennisgeving aan de inspecteur laat weten dat zij niet langer als partners willen worden aangemerkt.
Terug naar inhoudsopgave
Schematisch overzicht
Schematische weergave van de wijzigingen:
|
|
AWR
|
Inkomsten-belasting
|
Schenk-& erf
belasting
|
|
|
|
Verplicht (fiscaal) partner
|
|
|
|
|
Echtgenoot/geregistreerd partner
|
x
|
x
|
x
|
|
Ongehuwd meerderjarigen met notarieel samenlevingscontract waarin niet expliciet een wederzijdse zorgplicht is opgenomen en gezamenlijk woonadres (korter dan vijf jaar)
|
x
|
x
|
|
|
Ongehuwd meerderjarigen met notarieel samenlevingscontract waarin wel expliciet wederzijdse zorgplicht is opgenomen en gezamenlijk woonadres (zes maanden ingeval van overlijden; twee jaar ingeval van schenking)
|
x
|
x
|
x
|
|
Ongehuwd meerderjarigen die vijf jaar samenwonen, zelfde woonadres
|
|
|
x
|
|
|
|
Ongehuwd samenwonend en geen notarieel samenlevingscontract:
|
|
|
|
|
Gezamenlijk woonadres en een gezamenlijk kind
|
|
x
|
|
|
Gezamenlijk woonadres en een kind van de ander erkend
|
|
x
|
|
|
Gezamenlijk woonadres en aangemeld als partner bij pensioenregeling
|
|
x
|
|
|
Gezamenlijk woonadres en gezamenlijk eigendom woning die hoofdverblijf is
|
|
x
|
|
|
|
|
Uitzondering op voorwaarde gezamenlijk woonadres:
|
|
|
|
|
Een van de twee partners is opgenomen in verpleeg- of verzorgingshuis
|
x
|
x
|
x
|
|
|
|
Het fiscaal partnerschap echtgenoten is verplicht geëindigd als:
|
|
|
|
|
Niet meer op hetzelfde woonadres en verzoek tot scheiding van tafel en bed
|
x
|
x
|
|
|
Niet meer op hetzelfde woonadres en verzoek tot echtscheiding
|
x
|
x
|
|
|
Niet meer op hetzelfde woonadres en echtscheiding of scheiding van tafel en bed ingeschreven in registers van de burgerlijke stand
|
1)
|
1)
|
x
|
|
|
|
Overige bepalingen
|
|
|
|
|
Meerdere ‘partners’, dan oudste verbintenis/eerstgenoemde categorie
|
x
|
x 2)
|
|
|
Deel van het jaar aan voorwaarden en heel jaar zelfde woonadres dan heel jaar partner
|
x
|
x
|
|
1) Het gaat om het moment van beëindiging. Dat is volgens de AWR en de IB al op het moment waarop men niet meer op hetzelfde adres woonachtig is en het verzoek om echtscheiding of scheiding van tafel en bed heeft gedaan. Dus niet pas op het moment dat de echtscheiding of scheiding van tafel en bed wordt ingeschreven.
2) Men kan maar één (fiscale) partner hebben. Voor de IB wordt eerst gekeken naar het basispartnerbegrip. Daarna moet getoetst worden aan de uitbreidingen/beperkingen voor de inkomstenbelasting.
- Heeft u meer dan één echtgenoot? Dan is de echtgenoot uit de oudste verbintenis uw fiscaal partner.
- Woont u ongehuwd samen met meerdere personen en heeft u verschillende notariële samenlevingsovereenkomsten? Dan is degene met wie u het oudste notarieel samenlevingscontract heeft (fiscaal) partner.
- Woont u ongehuwd samen met meerdere personen, maar heeft u met geen van die personen een notariële samenlevingsovereenkomst, dan is de fiscale partner degene die onder de eerstgenoemde uitbreiding valt. Stel, u woont samen met B en C, waarbij u samen met een B een kind heeft en door C bent aangewezen als partner bij de pensioenregeling. In dat geval is B uw fiscale partner.
Terug naar inhoudsopgave
Tot slot
Hier is volstaan met de korte weergave van de hoofdregels. De wijzigingen van het partnerschap kunnen in een aantal gevallen tot onverwachte gevolgen en vaak onaangename verrassingen leiden. Raadpleeg uw adviseur of neem contact op met de vestiging van de GIBO Groep bij u in de buurt.
Terug naar inhoudsopgave