Herstel voor melkveehouder in 2010

Het resultaat van de Nederlandse melkveehouderij is in 2010 sterk verbeterd ten opzichte van het magere jaar 2009. Dit komt vooral door de stijging van de melkprijs met 6 cent per kg afgeleverde melk (2009: 27,5 cent; 2010: 33,5 cent per kg). Het beschikbare bedrag voor privé, aflossingen en investeringen is met 51.000 euro gestegen. Dat lijkt fors, maar het contrast is zo groot door de magere resultaten in 2009. Feitelijk is het resultaat terug op het niveau van 2008.

De geldstroom komt over 2010 circa 2 cent hoger uit dan het langjarig gemiddelde van 18 cent per kg. De omzet en aanwas stijgen licht en per bedrijf is 25.600 kg melk meer afgeleverd (+ 3,4%). De bruto geldstroom is per saldo 51.000 euro hoger in 2010 (tabel 2).

Aan de uitgavenkant dalen de leasekosten van melkquotum en de kosten voor kunstmest, mestafzet, loonwerk en de algemene uitgaven. De voerkosten stijgen licht, vanwege minder gunstige groeiomstandigheden voor voedergewassen en stijgende marktprijzen in de tweede helft van 2010.

Grote spreiding in resultaten tussen bedrijven

De spreiding in bruto geldstroom per 100 kg melk is groot (tabel 1). Bruto geldstroom is het bedrag dat beschikbaar is voor arbeid (zowel eigen als betaalde arbeid), voor grond, productierechten en voor het vermogen – zowel leningen als eigen vermogen. Opvallend is dat met deze indeling de bedrijven met een hoger bruto overschot per 100 kg melk de grotere bedrijven zijn. Deze grotere bedrijven hebben per kg melk dus meer beschikbaar voor grond, arbeid, kapitaal en quota.

Ontvangsten

De kopgroepbedrijven behalen iets hogere opbrengsten met aanzienlijk lagere uitgaven. De ontvangsten uit melkgeld zijn 1,10 euro per 100 kg melk hoger dan de staartgroep. Dit wordt vooral veroorzaakt door hogere gehalten in de melk. Bij verkoop en aankoop van vee behaalt de kopgroep 0,43 euro hogere opbrengsten. De totale opbrengsten zijn 1,59 euro hoger per 100 kg melk.

Uitgaven

Bij de directe uitgaven tot het saldo liggen vooral de voerkosten (1,37 euro per 100 kg) en de dierkosten (1,42 euro) lager bij de kopgroep. Bij het voer wordt zowel op mengvoer (+0,35 euro), bijproducten (+0,19 euro) en aankoop van ruwvoer (+0,70 euro) meer uitgeven door de staartgroep. Ook presteert de kopgroep beter bij de dierkosten. De uitgaven voor de gezondheidszorg zijn 0,37 euro lager, KI–kosten zijn 0,11 euro lager en de kosten voor opfok bij derden zijn 0,55 euro lager.

Saldo en bruto geldstroom

Het saldo melkveehouderij valt bij de kopgroep ruim 4,5 cent hoger uit. Ruim 55% van het betere resultaat in de uiteindelijke geldstroom heeft te maken met verschillen binnen het saldo. Hieruit blijkt dat ondernemers met goed bedrijfsmanagement het meeste voordeel kunnen behalen. Op een bedrijf van 780.000 kg melk kg melk bedraagt het verschil in saldo ruim 35.000 euro.

Indirecte uitgaven

Aan indirecte uitgaven geeft de kopgroep 3,5 cent minder uit. Het voordeel zit in de lagere uitgaven voor loonwerk (-1,04 euro), lagere uitgaven voor onroerend goed (-1,01 euro) en lagere uitgaven op de algemene kosten (-1,03 euro). De betaalde arbeid is niet hoger op de bedrijven in de kopgroep. Al met al is de geldstroom van de kopgroepbedrijven 8,0 cent per kg melk hoger. Op bedrijfsniveau loopt het verschil op tot 62.000 euro bij een gelijke melkleverantie.

Toekomstverwachtingen

Na het dramatische jaar 2009 ervaren veel melkveehouders dat er weer ruimte ontstaat. Zeker de grotere melkveehouders met een bovengemiddeld resultaat denken na over de periode na 2015, het tijdperk na de melkquotering. De ondernemers die goed nadenken en weloverwogen stappen zetten, investeren planmatig en houden de hoogte van de financiering goed in de gaten. Zij zitten aan de ‘veilige kant’ en zijn in staat een periode van lagere melkprijzen te overbruggen. Het is immers niet de vraag of de melkprijs weer omlaag gaat, maar wanneer en voor hoe lang.

Resultaten periodebericht

Meer dan 1.000 melkveebedrijven laten een kwartaalbericht opstellen door de GIBO Groep. Elk kwartaal ontvangen ze een overzicht van alle ontvangsten en uitgaven. Voor de sectorcijfers heeft de GIBO Groep de resultaten verwerkt van 500 bedrijven die meer dan 400.000 kilo melk hebben geleverd aan de fabriek. De genoemde bedragen zijn exclusief btw.

Tabel 1 Resultaten melkveehouderij 2010 [vergelijking kop / staart]