Eindejaarsenquête midden- en kleinbedrijf 2010
Arnhem / Den Haag, 22 december 2010 – Het jaar 2010 geeft een beeld van getemperde economische dynamiek in het Nederlandse midden- en kleinbedrijf. Ten opzichte van crisisjaar 2009 zijn de ondernemers minder uitgesproken optimistisch. Er is wel tevredenheid over de prestaties, maar in de volle breedte geven ondernemers het eigen bedrijf een lager rapportcijfer. De investeringsbereidheid daalt en minder ondernemers verwachten komend jaar nieuw personeel aan te nemen.
Aan de zesde jaargang van de eindejaars ondernemersenquête hebben 1.400 MKB’ers meegedaan (2009: 1.000). GIBO Groep Accountants en Adviseurs en MKB Adviseurs organiseren deze enquête, die als doel heeft meer inzicht te krijgen in de persoonlijke ervaringen en opvattingen van de ondernemer als mens.
Tevredenheid over eigen prestaties
De overgrote meerderheid is tevreden over de eigen financiële prestaties over 2010. Drie van de vijf MKB-ondernemers in Nederland geeft een ruime voldoende aan de financiële prestaties van de eigen onderneming. Eén op de vijf geeft aan dat de onderneming onvoldoende rendement heeft gedraaid. Ondernemers zijn iets gematigder over de prestaties van hun eigen bedrijf ten opzichte van de concurrent. Ze geven het eigen bedrijf op dat aspect als rapportcijfer een 6,5 (2009: 7,1).
Ondernemers in het midden- en kleinbedrijf geven aan dat in 2010 de afzet en/of het aantal opdrachten in mindere mate is gedaald in vergelijking met het voorgaande jaar. In 2009 zag maar liefst de helft van de ondernemers het aantal orders en opdrachten afnemen. In 2010 herstelt dit licht: één op de vier heeft te maken met vraagafname, terwijl juist één op de drie bedrijven een toename van de vraag signaleert. Met name de sectoren horeca & recreatie en de bouw kampen met vraagafname.
Van de bedrijven met een kredietbehoefte ondervond in 2009 43% belemmeringen bij de financiering van bedrijfsactiviteiten. Opmerkelijk is dat in 2010 is dit aantal fors gedaald, naar 24%.
Verwachtingen voor 2011
Voor 2011 verwacht ruim 64% een beter resultaat te behalen. Uitschieters zijn de sectoren industrie (79%) en groothandel (77%). Ook de transportsector, die in 2009 klappen kreeg door het stilvallen van de economie, is opvallend positief. Drie van de vijf transporteurs verwachten een beter resultaat in 2011. Daarentegen verwacht 45% van de bouwbedrijven géén resultaatsverbetering voor het komende jaar. Opmerkelijk is dat ook in de sectoren waar het slecht gaat, de ondernemers aangeven in 2010 financieel ruim voldoende tot goed te hebben gedraaid. Klaarblijkelijk hebben de bedrijven tijdig de nodige maatregelen getroffen om de minder gunsige omstandigheden het hoofd te bieden.
De investeringsbereidheid in het MKB voor het komende jaar lijkt af te nemen. Minder ondernemers zien groeikansen door te investeren in kennis (2009: 44%, 2010: 37%) en efficiency (2009: 38%, 2010: 33%). De bereidheid om meer dan 100.000 euro te investeren daalt trendmatig (’07: 32%, ’08: 21%, ’09: 16% en 2010: 12%). Het aantal ondernemers dat verwacht in 2011 nieuw personeel aan te nemen, daalt van één op de drie in 2009 naar één op de vier in 2010.
MKB’ers zien ten opzichte van 2010 het komende jaar met meer vertrouwen tegemoet als het gaat om veranderingen in de wet- en regelgeving. Eind 2009 gaf 26% procent aan dat nieuwe wetgeving een bedreigende factor was, terwijl dat percentage eind 2010 is gedaald naar 18%.
Regeldruk overheid niet afgenomen
Verlaging van administratieve lasten (42%), een goede pensioenregeling (26%) en eenvoudiger maken van het uitbreiden of verplaatsen van het bedrijf (13%). Dat is de top drie van de prioriteiten die de overheid moet stellen voor 2011 als het aan ondernemers in het midden- en kleinbedrijf ligt.
Een pensioenregeling voor zelfstandige ondernemers die is te vergelijken met het werknemerspensioen speelt vooral voor ondernemers zonder personeel. Van deze groep vindt 57% dat de overheid zo’n pensioenvoorziening als prioriteit moet stellen. Bij de werkgevers die tot vijf werknemers in dienst is dit 46%, terwijl dit bij ondernemers met meer dan vijftig personeelsleden in dienst 31% is.
Problemen bij bedrijfsverplaatsing zijn gerelateerd aan de omvang van het bedrijf. Van de ondernemers met maximaal tien werknemers zegt circa 10% dat dit een prioriteit moet zijn, bij bedrijven rond de vijftig man personeel is dit rond de 15%.
In hun ogen laat de overheid het op het gebied van administratieve lastenverlichting in 2010 afweten. In 2008 gaf 8% van de ondernemers aan dat de regeldruk was verminderd. In 2009 merkte 13,4% een afname van de administratieve lasten. Maar in 2010 boekt de overheid op dit gebied geen verdere voortgang: nog geen 2% van de ondernemers geeft aan dat er een verlichting van de regeldruk merkbaar was. Integendeel: één op de drie ondernemers geeft zelfs aan dat de regeldruk weer toeneemt.
Rapportcijfer huidig kabinet
Net als in 2009 kreeg het demissionaire kabinet een 5,4 als rapportcijfer. In 2009 vond 34% van de ondernemers dat de overheid de crisis adequaat had bestreden. Over het vervolg – het stimuleren van het economisch herstel in 2010 – gaf 70% te kennen dat de overheid niet adequaat heeft opgetreden. De ondernemers hebben iets meer vertrouwen in de huidige coalitie. Het prille kabinet van VVD en CDA krijgt een 6-.
Waardering kwaliteit privé-tijd
Ondernemers gaven in 2008 nog gemiddeld een 5,8 als rapportcijfers aan de balans tussen werk en privé. In 2009 en 2010 waarderen de ondernemers de balans tussen werk en privé met een 6,4. Het aantal ondernemers dat ontevreden is over de balans tussen werk en privé daalde van 26% naar 19%.