Melkveehouders in 2009 onder armoedegrens

ARNHEM, 19 januari 2010 - Melkveehouders hebben in 2009 het beschikbare inkomen voor aflossing en privé zien halveren, van 12 cent per kg melk naar 5,6 cent. Omdat gemiddeld 3 à 4 cent per kg melk nodig is voor aflossing, houdt de melkveehouder in 2009 1,6 tot 2,6 cent per kg melk over voor privé-uitgaven of investeringen. Dit komt neer op een gemiddeld maandinkomen van 1.225 euro. Daarmee zakt het inkomen over 2009 van een gezinsbedrijf onder de armoedegrens . Om toch te kunnen voorzien in de primaire levensbehoeften, moeten veel bedrijven afzien van aflossingen en reserveringen.

Resultaten over 2009

De melkprijs lag in 2009 ruim 9 cent lager dan in 2008 met 26,31 tegen 35,57 cent per kg melk. De overige opbrengsten waren iets hoger, vooral doordat melkveehouders minder vee hebben aangekocht en een hogere prijs kregen voor de verkoop van vee. De binnenkomende geldstroom was al met al per kg melk 9 cent lager in 2009.

Aan de kostenkant waren er in 2009 een paar kleine meevallers. Uitgaven voor voer waren bijna 2 cent lager. Verder hebben de melkveehouders minder besteed aan onroerende zaken, machines en werktuigen. Bovendien was de betaalde rente lager. Er werd iets meer uitgegeven aan loonwerk en de huur van melkquotum. Al met al was er 6,5 cent minder beschikbaar voor privé en aflossing.

Groei melkproductie verzacht de pijn iets

Door aankoop van melkquotum, extra leasemelk en de quotumverruiming hebben melkveehouders 2,5% meer melk geproduceerd. Voor een gezinsbedrijf scheelt dat op jaarbasis een paar duizend euro. De daling van het inkomen kwam hierdoor uit op 47.500 euro in plaats van bijna 49.500 euro.

Hoe rampzalig zijn deze cijfers?

Uit de cijfers blijkt dat ondernemers niet of nauwelijks in staat zijn om de kosten te verlagen bij een lage melkprijs. Toch zijn de slechte resultaten over 2009 niet per definitie rampzalig voor de sector. Veel bedrijven hebben een behoorlijk aandeel van hun grond in eigendom. Deze grond in eigendom vormt een buffer als zekerheden voor de financiering bij de bank. Gemiddeld is ongeveer 1 euro per kg melk gefinancierd bij de bank en rust op een hectare grond een financieringsdruk van 13.000 à 14.000 euro. In vergelijking met de marktwaarde van grond is er dus nog wel wat ruimte. Dit zijn echter gemiddelde cijfers; de spreiding is groot.

Onder de GIBO-klanten varieert de financiering van 0 tot 2,50 euro per kg melk. Daardoor varieert de te betalen rente plus aflossing van nul tot meer dan 20 cent per kg melk. Bovendien hebben pachtbedrijven geen grond in eigendom, zodat die buffer ontbreekt. Een situatie met melkprijzen als in 2009 mag niet te lang duren: de vermogenspositie van de meeste bedrijven holt erdoor achteruit, terwijl de melkveehouder nauwelijks kan besparen op de kosten.

Brongegevens

De gegevens zijn ontleend aan de eerste bedrijven waarvoor GIBO Groep Kwartaalberichten levert. Van deze in totaal 76 bedrijven is het verschil in ontvangsten en uitgaven tussen 2008 en 2009 berekend. Dat verschil is gecombineerd met de resultaten van vele honderden bedrijven over 2008, zodat het niveau van het resultaat representatief is voor de grote groep bedrijven.

Zie ook ons persbericht van vorig jaar.