Belastingplannen voor 2012: Gevolgen voor ondernemers

Op Prinsjesdag heeft het kabinet de volgende vijf fiscale wetsvoorstellen ingediend.

1. Wetsvoorstel Belastingplan 2012
2. Wetsvoorstel Geefwet
3. Wetsvoorstel Wet uitwerking autobrief
4. Wetsvoorstel Wet toepassing dwangsomregeling toeslagen
5. Wetsvoorstel Overige fiscale maatregelen 2012

De maatregelen die in de verschillende wetsvoorstellen zijn opgenomen moeten leiden tot een eenvoudiger stelsel, een bijdrage leveren aan het herstel van de overheidsfinanciën (door solide belastinginkomsten) en moeten belastingfraude bestrijden.

We hebben voor u de volgende uitsplitsing gemaakt:

Gevolgen voor ondernemers
Gevolgen voor ondernemers en particulieren
Gevolgen voor werkgevers en werknemers
Geefwet
Auto en fiscus

Hieronder vindt u een samenvatting van een aantal voorgestelde aanpassingen die alleen betrekking hebben op de ondernemer.

1. Ondernemers in de inkomstenbelasting

Zelfstandige ondernemers die hun onderneming drijven in de vorm van een eenmanszaak, vof of maatschap worden voor hun winst belast in de inkomstenbelasting. Deze ondernemers krijgen te maken met een aantal veranderingen.

Terug

1.1. Vaste zelfstandigenaftrek

Een ondernemer die aan het urencriterium voldoet heeft recht op zelfstandigenaftrek. De hoogte van de zelfstandigenaftrek wordt in 2011 vastgesteld aan de hand van onderstaande tabel:

Indien de ondernemer bij het begin van het kalenderjaar de leeftijd van 65 jaar niet heeft bereikt en de winst

Nu is het nog zo dat de zelfstandigenaftrek daalt naarmate de winst stijgt. Daar gaat als het aan het kabinet ligt verandering in komen per 1 januari 2012. Voorgesteld wordt om deze tabel vanaf 2012 te vervangen door één vast bedrag van € 7.280. Hierdoor wordt de hoogte van de zelfstandigenaftrek onafhankelijk van de winst, die een ondernemer in een bepaald jaar behaalt. Het genoemde bedrag zal niet jaarlijks worden verhoogd.

Terug

1.2. Uitbreiding vrijwillige voorzetting pensioenregeling

Bent u als werknemer werkzaam geweest en start u met een eigen bedrijf, dan kunt u na de beëindiging van uw arbeidsovereenkomst uw pensioenregeling vrijwillig voortzetten.

Op dit moment geldt daarvoor een termijn van maximaal drie jaar. Die termijn wordt verlengd naar tien jaar.

Terug

1.3. Vermindering oudedagsreserve (FOR)

De bij punt 1.2. beschreven tegemoetkoming wordt bekostigt door een verlaging van het absolute maximum dat jaarlijks aan de FOR kan worden gedoteerd. Dat maximum wordt in 2012 verminderd met € 2.500.

De toevoeging aan de FOR is over een kalenderjaar (behoudens enkele wettelijke afwijkingen) op twee manieren begrensd.

Als ondernemer in de inkomstenbelasting kunt u in 2011

• 12% van uw winst aan de FOR doteren (eerste begrenzing),
• tot een bedrag van € 11.882 (tweede begrenzing) in 2011.

Die tweede begrenzing wordt dus verlaagd met € 2.500.

Terug

1.4. EIA/MIA/VAMIL voortaan digitaal (I)

Een belangrijke aanpassing is dat met ingang van 2012 de EIA/MIA/VAMIL-meldingen volledig digitaal zullen (moeten) plaatsvinden. De gehele aanvraag van deze regelingen wordt daarmee ondergebracht in het E-loket van het AgentschapNL.

Terug

1.5. Research & Development–aftrek (I)

Omdat innovatie belangrijk is voor de nationale economie, wil het kabinet de aan innovatie ten grondslag liggende Research & Development door Nederlandse bedrijven stimuleren. Daarvoor wordt in de eerste nota van wijziging de zogenaamde Reseach & Development aftrek (RDA) voorgesteld.

De RDA ziet op kosten of uitgaven die direct toerekenbaar zijn aan door de belastingplichtige verricht speur- en ontwikkelingswerk, met uitzondering van loonkosten (daarvoor geldt immers al de S&O afdrachtvermindering in de loonbelasting). Bij de nieuwe faciliteit gaat het dus om de exploitatie- en investeringskosten van R&D.
De RDA geldt voor zowel de inkomstenbelasting als de vennootschapsbelasting.

Naast de zogenaamde S&O-verklaring zal Agentschap NL de hoogte van de direct aan speur- en ontwikkelingswerk toerekenbare kosten en investeringen vaststellen. Vervolgens wordt hiervan een bepaald percentage genomen en de uitkomst daarvan wordt vastgelegd in een beschikking: de RDA-beschikking. De belastingplichtige kan die RDA-beschikking eenvoudig verzilveren door het bedrag van deze beschikking als aftrekpost op te nemen in zijn fiscale winstberekening.

Direct toerekenbare kosten
Wat voor de RDA moet worden verstaan onder “direct toerekenbare kosten of uitgaven”, moet nog in lagere regelgeving worden geregeld. De kosten van aan derden uitbesteed speur- en ontwikkelingswerk komen in beginsel niet in aanmerking voor de RDA.

Budget en hoogte aftrek
Het voor de RDA uitgetrokken budget loopt op van € 250 miljoen in 2012, € 375 miljoen in 2013 naar structureel € 500 miljoen vanaf 2014.

De RDA verlaagt de belastbare winst. Het nettovoordeel voor de belastingplichtige is het product van de RDA en het marginale tarief in de inkomstenbelasting of vennootschapsbelasting. Vooralsnog gaat het kabinet ervan uit dat de RDA in 2012 40% van de in aanmerking komende kosten en investeringen zal bedragen. Voor de ondernemers in de inkomstenbelasting kan het daarmee te behalen netto-voordeel zelfs oplopen tot zo’n 18%. 

Nadere regels
De RDA krijgt zijn verdere grondslag in een nog later bekend te maken uitvoeringsbesluit. Daarin worden regels met betrekking tot de aanvraag en de afgifte van de beschikking, voorschriften inzake de door de belastingplichtige bij te houden administratie en eventuele sanctiebepalingen en regels inzake bezwaar en beroep opgenomen.
Er zal aansluiting worden gezocht bij de vormgeving van de WBSO om dubbele gegevensaanlevering en administratieverplichtingen te vermijden. Dit geldt ook met betrekking tot controles door Agentschap NL, die gecombineerd plaats kunnen vinden.
In het uitvoeringsbesluit wordt zo nodig ook aandacht besteed aan de mogelijke samenloop met andere fiscale maatregelen (zoals de KIA, EIA en MIA).

Eventuele aanpassingen en evaluatie
In het voorjaar van 2012 wordt bekeken hoe de voordelen van de RDA verdeeld zijn over het midden- en kleinbedrijf (mkb) en grote ondernemingen. Daarbij wordt voor de RDA indien nodig of wenselijk een nadere begrenzing (door een plafond) of differentiatie gegeven.
De looptijd van de RDA is vooralsnog niet beperkt vanuit oogpunt van investeringszekerheid. Wel wordt de regeling na vijf jaar geëvalueerd.

Terug

2. Rechtspersonen

2.1. Rentebeperking voor overnameholdings

Bij grotere bedrijfsovernames moet men voortaan ook rekening houden met de aftrekbeperking van door overnameholdings verschuldigde overnamerente.

De rente mag voortaan slechts in mindering worden gebracht op de eigen winst van de overnameholding en is alleen aftrekbaar tot het bedrag van de eigen winst van de overnameholding. Het meerdere is in principe dus niet-aftrekbaar.

Het MKB zal in de regel deze dans ontspringen, want er geldt pas een renteaftrekbeperking als

1. de rente op de overname schuld meer dan de eigen winst van de overnameholding plus € 1.000.000 (!) bedraagt en
2. er sprake is van een ongezonde financiering (een solvabiliteit slechter dan 33%).

Terug

2.2. Objectvrijstelling voor vaste inrichtingen

Op dit moment kunnen internationaal opererende ondernemingen de verliezen uit activiteiten in andere staten (zoals die van een buitenlands filiaal, in vaktermen: een vaste inrichting) verrekenen met hun Nederlandse winst in het jaar waarin het verlies wordt geleden. Pas als in latere jaren in het buitenland weer winst wordt behaald, wordt deze verliesverrekening teruggenomen door de buitenlandse winst niet vrij te stellen van Nederlandse belastingheffing tot het bedrag van het verlies.

Zou u de onderneming in het buitenland drijven in een daartoe speciaal opgerichte dochtermaatschappij, dan is dat resultaat van die dochter niet direct te verrekenen met uw resultaat.

Het kabinet wil ondernemers met een vaste inrichting hetzelfde behandelen als ondernemers met een buitenlandse dochtermaatschappij (deelneming). Vandaar dat men voortaan ook de winst of het verlies, die men via een vaste inrichting in het buitenland maakt, niet kan verrekenen in Nederland. Er geldt een uitzondering voor verliezen bij liquidatie en overdracht.

Terug

2.3. Research & Development–aftrek

Omdat innovatie belangrijk is voor de nationale economie, wil het kabinet de aan innovatie ten grondslag liggende Research & Development door Nederlandse bedrijven stimuleren. Daarvoor wordt in de eerste nota van wijziging de zogenaamde Reseach & Development aftrek (RDA) voorgesteld.
De RDA ziet op kosten of uitgaven die direct toerekenbaar zijn aan door de belastingplichtige verricht speur- en ontwikkelingswerk, met uitzondering van loonkosten (daarvoor geldt immers al de S&O afdrachtvermindering in de loonbelasting). Bij de nieuwe faciliteit gaat het dus om de exploitatie- en investeringskosten van R&D.
De RDA geldt voor zowel de inkomstenbelasting als de vennootschapsbelasting.
Naast de zogenaamde S&O-verklaring zal Agentschap NL de hoogte van de direct aan speur- en ontwikkelingswerk toerekenbare kosten en investeringen vaststellen. Vervolgens wordt hiervan een bepaald percentage genomen en de uitkomst daarvan wordt vastgelegd in een beschikking: de RDA-beschikking.  De belastingplichtige kan die RDA-beschikking eenvoudig verzilveren door het bedrag van deze beschikking als aftrekpost op te nemen in zijn fiscale winstberekening.

Direct toerekenbare kosten
Wat voor de RDA moet worden verstaan onder “direct toerekenbare kosten of uitgaven”, moet nog in lagere regelgeving worden geregeld. De kosten van aan derden uitbesteed speur- en ontwikkelingswerk komen in beginsel niet in aanmerking voor de RDA.

Budget en hoogte aftrek
Het voor de RDA uitgetrokken budget loopt op van € 250 miljoen in 2012, € 375 miljoen in 2013 naar structureel € 500 miljoen vanaf 2014.

De RDA verlaagt de belastbare winst. Het nettovoordeel voor de belastingplichtige is het product van de RDA en het marginale tarief in de inkomstenbelasting of vennootschapsbelasting. Vooralsnog gaat het kabinet ervan uit dat de RDA in 2012 40% van de in aanmerking komende kosten en investeringen zal bedragen. Voor de vennootschapsbelasting zou daarmee een netto-voordeel kunnen worden behaald van maximaal 10%.

Nadere regels
De RDA krijgt zijn verdere grondslag in een nog later bekend te maken uitvoeringsbesluit. Daarin worden regels met betrekking tot de aanvraag en de afgifte van de beschikking, voorschriften inzake de door de belastingplichtige bij te houden administratie en eventuele sanctiebepalingen en regels inzake bezwaar en beroep opgenomen.
Er zal aansluiting worden gezocht bij de vormgeving van de WBSO om dubbele gegevensaanlevering en administratieverplichtingen te vermijden. Dit geldt ook met betrekking tot controles door Agentschap NL, die gecombineerd plaats kunnen vinden.
In het uitvoeringsbesluit wordt zo nodig ook aandacht besteed aan de mogelijke samenloop met andere fiscale maatregelen (zoals de KIA, EIA en MIA).

Eventuele aanpassingen en evaluatie
In het voorjaar van 2012 wordt bekeken hoe de voordelen van de RDA verdeeld zijn over het midden- en kleinbedrijf (mkb) en grote ondernemingen. Daarbij wordt voor de RDA indien nodig of wenselijk een nadere begrenzing (door een plafond) of differentiatie gegeven.
De looptijd van de RDA is vooralsnog niet beperkt vanuit oogpunt van investeringszekerheid. Wel wordt de regeling na vijf jaar geëvalueerd.

Terug

2.4. Maatregelen ANBI’s en SBBI’s

In de nieuwe plannen voor 2012 is veel aandacht voor particuliere vrijgevigheid en filantropie in de brede zin. Dat geldt zowel voor de kant van de gulle gevers als voor de kant van de ontvangende instellingen.

Aan deze plannen besteden wij specifiek aandacht in onze samenvatting van de voorgestelde Geefwet.

Terug

2.5. EIA/MIA/VAMIL voortaan digitaal (II)

Een belangrijke aanpassing is dat met ingang van 2012 de EIA/MIA/VAMIL-meldingen volledig digitaal zullen (moeten) plaatsvinden. De gehele aanvraag van deze regelingen wordt daarmee ondergebracht in het E-loket van het AgentschapNL.

Terug