maandag 29 maart 2010
In moeilijke tijden is het plezierig om voor financiële ondersteuning op familie te kunnen terugvallen. Nog plezieriger is het als deze ondersteuning een fiscale aftrekpost tot gevolg heeft. In een aantal gevallen kan degene die zijn directe familie ondersteunt inderdaad aanspraak maken op een aftrekpost. Maar pas op! De kring van ondersteunden is zeer beperkt, zeker in vergelijking met een aantal jaren terug. Betalingen aan broers of zusters, ouders en grootouders, ooms, tantes en neven of nichten: het telt allemaal niet meer mee als fiscaal erkende ondersteuning! Enkel en alleen uitgaven voor het levensonderhoud van kinderen komen voor aftrek in aanmerking, op voorwaarde dat het kind jonger is dan 30 jaar.
Ook met een beroep op de befaamde hardheidsclausule (een bijzondere regeling voor ‘speciale gevallen’) zal men geen aftrek kunnen verkrijgen voor de uitgaven voor levensonderhoud voor andere familieleden dan kinderen.
Onder een kind verstaat men behalve een ‘eigen’ kind ook een stief- en een pleegkind. Kleinkinderen echter zijn geen kinderen in de zin van de wet, zodat grootouders hun kleinkinderen niet fiscaalvriendelijk kunnen ondersteunen. Indien grootouders (al dan niet noodgedwongen) de opvoeding van hun kleinkind ter hand nemen, zodat hun eigen kleinkind hun pleegkind wordt, kan wel aftrek worden verkregen.
Men heeft in ieder geval geen recht op de aftrek wanneer
- het kind op de eerste dag van het kalenderkwartaal al de leeftijd van 30 jaar heeft bereikt, of
- het kind recht heeft op studiefinanciering of een andere tegemoetkoming in de studiekosten, of
- men zelf of iemand anders die tot zijn/haar huishouden behoort recht op kinderbijslag voor het kind heeft.
Per kalenderkwartaal geldt een vaste aftrek. Deze aftrek is afhankelijk van de leeftijd van het kind en de mate waarin men in het levensonderhoud bijdraagt. De kosten die de fiscale partner maakt mogen daarbij worden meegerekend. Men moet in ieder geval minimaal in belangrijke mate bijdragen in het levensonderhoud van het kind. Aan deze voorwaarde wordt voldaan indien de op de ouder drukkende bijdrage in de kosten van het onderhoud van het kind ten minste 408 euro (2010) per kwartaal beloopt. Voor kinderen van 18 jaar of ouder kunnen daarnaast de vaste aftrekbedragen nog worden verhoogd wanneer de ouder het kind onderhoudt voor meer dan de helft of voor tenminste 90%.
Indien de ouder zich ‘niet redelijkerwijs gedwongen hoeft te voelen tot het doen van uitgaven’ is de ondersteuning evenmin aftrekbaar. Kortom de vraag is: wat kan wel en wat kan niet?
Allereerst is wel duidelijk dat kinderen die samenwonen met een partner met voldoende inkomen niet in aanmerking komen om fiscaalvriendelijk ondersteund te worden. Ook als het kind zelf over voldoende middelen beschikt (bijvoorbeeld uit inkomen of vermogen), maar de ouders toch willen meebetalen (bijvoorbeeld omdat ze niet willen dat het kind opdraait voor de kosten van de eigen studie) is er voor fiscale aftrek geen ruimte.
Ook het achteraf betalen van bedragen voor levensonderhoud levert geen aftrek op.
Alleen uitgaven voor levensonderhoud die gedaan zijn in het jaar waarvoor aftrek wordt gevraagd leveren aftrek op. Ook betalingen door de ouders aan de Informatie Beheer Groep (IBG) waar veel studenten een (rentedragende) lening hebben lopen komen niet voor aftrek in aanmerking. Het feit dat een kind een bijstandsuitkering zou kunnen aanvragen (maar dat bijvoorbeeld niet wenst te doen) is geen reden om de ouder de aftrek te weigeren als deze ouder het kind ondersteunt. U mag verder fiscaalvriendelijk steun verlenen aan kinderen die bijvoorbeeld een dure opleiding tot piloot volgen en van wie verwacht mag worden dat zij op termijn een behoorlijk inkomen gaan verdienen. Deze kinderen kunnen – ondanks hun toekomstverwachting – nog steeds ondersteund worden.
Aan aftrek komt men verder toe in die gevallen waarin een kind niet in staat is zijn wil te bepalen, met als gevolg dat het dreigt te ontsporen. Denk bijvoorbeeld aan verslaafde kinderen. Betaalt een ouder in zo’n geval de kosten voor levensonderhoud van het kind dan zijn die kosten veelal aftrekbaar.
Tot slot
Elk jaar besteedt de belastingdienst bij de behandeling van de aangifte inkomstenbelasting extra aandacht aan een bepaald thema. Voor de aangifte inkomstenbelasting 2009 is het speerpunt uitgaven voor levensonderhoud van kinderen jonger dan 30. Het is dus nog meer zaak dan anders om uw zaakjes goed op orde te hebben.